Visita á exposición de Graciela Iturbide

Onte estivemos visitando unha exposición da fotógrafa mejicana Graciela Iturbide. Fixemos un percorrido pola súa obra que se move entre o documental e o poético, coa súa persoal atmosfera que se relacionou a miúdo co realismo máxico, combinando o vivido e o soñado nunha complexa arquitectura de referencias históricas, sociais, paisaxísticas e culturais que a dirixiu en numerosas ocasións, a retratar a alma dos pobos indíxenas de México, nun friso no que a experiencia pegada ao día da muller ha ter un peso específico relevante.
Despois de facer a visita guiada continuamos cun taller no que traballábamos o simbolismo tendo como inspiración algúns dos retratos de Graciela. Fixemos tanto retratos individuais como colectivos.
Pasámolo moi ben e aprendimos moitas cousas desta maravillosa fotografa e do que fixaba coa súa cámara. Non tivo desperdicio.
Aquí podedes ver algunhas mostras da nosa experiencia.

VISITA Á EXPOSICIÓN DE XOSÉ SUÁREZ

 

O tres de marzo fixemos unha saída moi completa en 3º de ESO compartida polos departamentos de lingua galega e o noso de educación plástica e visual. Comezomos coa ruta rosaliana na casa de Rosalía en Padrón e rematamos coa exposición de Xosé Suárez na Cidade da Cultura. Entre ambas, para relaxarnos un pouco  poidemos dar un paseo polas rúas de Compostela. Así que resultou un día moi interesante no que aprendemos e disfrutamos moito. O tempo por certo acompañonunos xenerosamente.

 

 

E aquí deixámosvos unhas imaxes da visita á exposición de fotografía de Xosé Suárez

 

 

Preparando o Entroido

EntroidoComo todos os anos, os alumnos de 4º decoran os espazos do instituto para recibir o Entroido. Mirar que careta mais simpática fixeron inspirándose nos peliqueiros!!

 

 

A Composición fotográfica

A composición é a forma na que se ordenan os obxectos ou figuras dentro do encadre, é dicir dentro do cadro.

A perspectiva, o horizonte, a diagonal, o formato vertical ou horizontal, o centro de interese, o fondo, o contraste, o equilibrio, son elementos a ter en conta á hora de compoñer o cadro, estes conceptos veñen orixinalmente da pintura.
A composición dunha fotografía é unha arte e como tal non existen regras nin limitacións que fagan que unha determinada composición sexa mellor que outra; no entanto, baseándose nos elementos comúns coñecidos respecto ao modo en que os seres humanos percibimos e subjetivizamos as imaxes hanse documentado unha serie de guías que todo fotógrafo debería coñecer e ter en conta para mellorar a transmisión dos elementos obxectivos e subjetivos do tema e motivo da imaxe ao espectador, son ferramentas básicas da composición, baseadas en que o ser humano cando percibe unha imaxe adoita facelo dunha determinada forma e nunha determinada orde; ademais, existen certos aspectos nunha imaxe que axudan a captar en xeral a atención do cerebro e que adoitan evocar certas sensacións ou sentimentos.

Bernard_plossu_soycazadoradesombrasylibros
Bernard Plossu

Cando se compón unha fotografía que pretenda ser algo máis que unha instantánea dun feito, é dicir, cando se pretenden transmitir sensacións ou resaltar certas mensaxes cunha fotografía é preciso coñecer como funcionan estes mecanismos da percepción do ser humano de face a aplicar as técnicas oportunas para transmitir o que desexamos. En certo xeito, pódese dicir que a composición é como unha linguaxe subliminal para transmitir sentimentos a través das imaxes.
Algúns elementos cos que se pode xogar na composición son:

Centro de   interés                                                                                                                                                                                                                            Cando o fotógrafo disponse a capturar unha imaxe, busca á vez contar ou mostrar algo en particular. Ese particular é o noso centro de interese e debe ser destacado.
O centro de interese é aquel elemento con máis importancia da fotografía e a donde o ollo debe ser atraído. As formas de destacalo son variadas:

A cor: O ollo é atraído pola cor e si a fotografía ten un forte compoñente de cor nun área específica da toma, entón o espectador sentirase motivado a velo.

Mario Pérez
Mario Pérez

Forte contraste: Do mesmo xeito que a cor, unha zona de alto contraste (luz acesa sobre escuro; ou sombra sobre a luz) tamén servirá para atraer a mirada. Esta é outra oportunidade de colocar intencionalmente un centro de interese.

8.-Bernard-Plossu

Desenfoque: Na fotografía pódese utilizar a profundidade de campo para illar o centro de interese de modo que o primeiro plano se separa do fondo a través do enfoque.

Bob Dylan en Central Park. New York. Avedon
Bob Dylan en Central Park. New York. Avedon

A composición: O centro de interese é moi rara no centro da imaxe. Existen unhas  regras xerais da composición para situar o  centro de interese que despois repasaremos.

Jacob Sutton
Jacob Sutton

As liñas: Pódense empregar as liñas para dirixir ao ollo cara ao centro de interese da  toma fotográfica. Intente compoñer a través das liñas.
Simplicidad: As mellores tomas fotográficas adoitan ser simples. Mellor evitar cargar de información a imaxe, se temos un centro de interese claro e buscamos a sinxeleza, porque distraen ao espectador do centro de interese.

Achegamento da sombra- Fan Ho, 1954
Achegamento da sombra- Fan Ho, 1954

A textura, como protagonista
O aspecto visual da textura depende do contraste entre as elevaciones luminosas e as depresións en sombras. Cando o efecto esta moi marcado, é fácil imaxinar a superficie con só mirar. Desde o punto de vista visual, a textura aporta ritmo; do mesmo xeito que o ritmo aporta textura.
A textura engade información ao ritmo e a escena contribúe ao realismo, tamén facilita o recoñecemento dos obxectos. As calidades táctiles dun obxecto, son a suavidade, a  aspereza etc.
A textura pasa a ser outro personaxe da foto. Pero vai mais alá, suxiren outra cousa. Un pimiento pasa a ser un músculo retorto, unha alcachofa unha celosía, unha folla de col é unha catarata de auga conxelada, un corpo unha escultura de mármore.

Cigarros. Irvin Penn
Cigarros. Irvin Penn

A forma e o volume dos obxectos, así como a sensación de profundidade destes na escena.
A imaxe fotográfica, é bidimensional, pero a iluminación, o contraste tonal e cromático resaltan os volumes.
A luz pode aplanar ou crear fortes sombras, chegando a fundir formas entre si. A forma vén tamén modificada polo punto onde se fai a toma. Un fondo monocromático contrastante, resalta a forma do motivo.
Os obxectos que se reflicten no auga, duplican o seu volume chegando a formar imaxes espectaculares. As formas poden utilizarse para marcar un encadre dentro doutro.

Ansel Adams
Ansel Adams

Movemento
Cando o suxeito fotografado é capaz de moverse (persoas, animais, vehículos, obxecto, auga, etc.) e ademais, no momento de realizar a fotografía deséxase demostrar que realmente móvese, hai que utilizar o desprazamento seguindo ao suxeito coa cámara a baixa velocidade, o auténtico problema consiste na velocidade á que hai que facelo ou utilizar a baixa velocidade e deixar que o obxecto ou suxeito desprácese.

É recomendable deixar un espazo na dirección na cal desprázase o suxeito. Normalmente quérese transmitir sensación de movemento cando o suxeito está en auténtico movemento, así que se debe traballar moi rápido.

Detrás de la estación Saint Lazare, Paris. Cartier Bresson
Detrás de la estación Saint Lazare, Paris. Cartier Bresson

Para traballar estes elementos, para modelar e transmitir mensaxes nesta linguaxe visual, o fotógrafo ten á súa disposición múltiples ferramentas:

Encadre do motivo e a súa contorna
Colocación dos obxectos dentro do encadre
Enfoque total ou selectivo
Perspectiva e ángulo de tómaa
Iluminación da escena
Encadre

Consiste na captúra da realidade exterior elixindo e organizando os elementos que formarán parte da composición do contido da imaxe, é dicir, aquilo que o fotógrafo sitúa dentro da fotografía e a porción de escena que elixe captar. Ante un mesmo motivo cada fotógrafo pode elixir facer unha fotografía diferente captando uns ou outros elementos.

Nesta selección do que sitúa dentro da fotografía e como se fai, aínda que ningunha é norma estrita, existen algunhas directrices que se poden ter en conta, a saber:

En toda escena adoita existir un motivo (aquilo que desexamos destacar, o centro de interese) e fondo (aquilo que rodea, decora e/ou dá sentido ao motivo). Para resaltar o motivo o fotógrafo debe encher o encadre con el, isto é, facer que ese sexa o obxecto principal na escena; deste xeito excluiremos do encadre outros obxectos que poidan distraer a atención do espectador sobre o que o fotógrafo seleccionou.

Malia o devandito no punto anterior, é importante no encadre deixar unha certa marxe ao redor do motivo para non atosigar a imaxe. Esta marxe actuará como marco do motivo e, xa que logo, deberá ser normalmente igual por todos os lados da fotografía.

A liña do horizonte adoita ser unha referencia visual clave para o ser humano. Normalmente esta debe manterse recta, horizontal. A percepción dunha liña do horizonte inclinada adoita chamar a atención e, si non está xustificada, dá ao espectador a sensación de que os obxectos vanse a caer cara a ese lado, o cal non adoita producir boas sensacións.

Tamén é importante considerar a profundidade de campo, pois esta permite xogar coa terceira dimensión do espazo, dando a oportunidade de engadir dramatismo a toma.

Lembrade que «a maior apertura de diafragma menor profundidade de campo»

Porto de Santander. Carlos Cánovas
Porto de Santander. Carlos Cánovas

.

Outro factor comunicativo importante en fotografía é a elección do formato do encadre. A maioría dos elementos fotosensibles (películas ou sensores de imaxe) teñen un formato rectangular e haberá  a posibilidade de elixir un encadre horizontal, vertical ou cadrado: cada un deles transmite sensacións diferentes e ten o seu campo de aplicabilidad:
O encadre horizontal suxire quietud, tranquilidade e adoita utilizarse normalmente para paisaxes e para retratos de grupo.

forbidden-city

O encadre vertical suxire forza, firmeza e é o máis apropiado normalmente para retratos (entre outras cousas porque os seres humanos somos máis altos que anchos).

Bernard Plossu
Bernard Plossu

 

Into the west. Richard Avedon
Into the west. Richard Avedon

 

O encadre inclinado: Hai quen consideran este non é propiamente unha forma de encadre, xa que as fotografías presentásense de xeito horizontal ou vertical, con todo este enfoque obtense inclinando a cámara e justamente a esa posición é ao que generalmente denominamos ?encadrar?. Obviamente é moito menos popular que os anteriores pero como alternativa ocasional pode realzar a mensaxe que se intenta transmitir, xa que en si mesmo transmite dinamismo e forza. Emprégase bastante en casos de deportes extremos ou en escenas onde hai sensación de movemento e acción.

Action
Action

Ilustración de poemas de Manuel María

En  4º de ESO estamos realizando algunhas actividades entorno á figura de Manuel María – ao que se dedica este ano o día das letras galegas- dentro dun proxecto que vai ter como  obxectivo coñecer a obra deste escritor de Outeiro de Rei (lugo). Pero tamén queremos que nos sirva como vehículo para coñecer mellor a creación literaria desde dentro, a relación co tempo que lle toca a un vivir, a paisaxe polo que pasea e transcorre a vida, e os amigos e influencias culturais do seu mundo. Poderiamos resumilo no personaxe no seu mundo e a do mundo do personaxe. Todo elo sen esquecer a expresión e as súas múltiples vertentes a través da cal dámosnos a coñecer ao demais.

Para iniciarnos, comezamos por facernos cunha boa selección de poemas na clase de Lingua galega, que lemos e interpretado nesta materia.
Desta colección, seleccionamos un poema cada un dos alumnos de educación plástica e visual para realizar a ilustración con acuarelas.

PROCESO
Primeiro escollemos o poema que nos facía máis tilín no sentido de que nos gustase e resultásenos inspirador.
Con esa inspiración intentabamos trasladar o que as palabras nos  transmitíano a imaxes con formas, cores e texturas.
Realizamos algúns debuxos previos, e logo xa sobre un boceto máis acabado ensaiamos a cor xa coa técnica da acuarela.
Para rematar realizamos de novo todo o proceso sobre o papel de acuarela.
A continuación podeis observar o reultado deste proceso.

 

A ilustración botànica

Nestas dúas semanas, estivemos traballando coa ilustración botánica. Xa experimentamos con anterioridade o campo da ilustración pero para acompañar relatos e outros textos literarios. Agora íamos a  poñernos na pel dedebuxantes, biólogos e naturistas que antes de que se descubrise a fotografía, cumplían unha misión moi importante no estudo da botánica: realizar a descripción  e ilustración das especies que se atopaban nas viaxes para clasificalas  e darlle un nome si non eran coñecidas.

Para comezar fixemos unha breve pasaxe pola historia da botánica mostrando as fotografías de ilustracións de autores famosos, parándonos na expedición botánica do novo reino de granada.

EXPEDICION BOTANICA DO NOVO REINO DE GRANADA

A diferenza das anteriores, para iniciar esta expedición non se trouxeron pintores nin debuxantes da Península. Logo de varios anos de traballo, o Sabio Mutis logrou o apoio do Rei para sufragar os gastos dos que el chamou os seus Axudantes: herbolarios e pintores, máis a creación dunha Escola de Debuxo e Pintura, achega á «Botánica», para ensinar a nenos e a mozos, e onde se prepararían os futuros colaboradores. O prestixio da Expedición Botánica foi moi grande desde os seus comezos. O sabio alemán Alejandro de Humboldt, entre moitos outros, estaba ao tanto destes traballos. Unha vez concluído o seu percorrido polo Orinoco e volto a Cartagena, o 30 de marzo de 1801, orientou a súa viaxe cara ao interior da Nova Granada, atraído pola merecida fama de que xa gozaba a empresa mutisiana. Humbold escribe no seu diario de notas que…» Mutis é un ancián e venerable sacerdote duns 72 anos, moi rico ademais: o Rei paga 10.000 duros anuais pola Expedición. Desde fai quince anos traballan ás súas ordes trinta pintores; el ten de 2.000 a 3.000 debuxos en folio, parecidos a miniaturas. Excepto a de Banks, de Londres, nunca vin unha biblioteca máis nutrida que a de Mutis».

O barón de Humboldt viña á Nova Granada en compañía de Amadé Bonpland, co propósito de trazar o mapa da rexión norte do Amazonas e comparar as súas coleccións coas do botánico José Celestino Mutis. O que non esperaba atopar era un equipo tan organizado de herbolarios e pintores traballando en tan magna empresa. Coa xenerosidade propia do seu espírito, elogió ampliamente a obra de Mutis e enfatizó a súa admiración polos traballos pictóricos.

                                                                    Ilustración de Pablo Antonio García do Campo

 

PABLO ANTONIO GARCIA DO CAMPO

1744 – Naceu en Santafé de Bogotá no seo dunha familia distinguida. Estudou debuxo e pintura con don Joaquín Gutiérrez. O Sabio Mutis interesouse neste novo artista e protexeuno, desenvolviendo o seu talento e refinado gusto. Anos antes da Expedición Botánica levouno a Muzo onde o iniciou no debuxo de plantas, insectos e reptiles.


DESENVOLVEMENTO DA ACTIVIDADE

Dividímola en dúaspartes

A. A colleita da folla ou planta, encaixe, debuxo e coloreado.

B. Preparación e realización do paspartou decorado cunha técnica decorativa   que ten suxerente nomes. A coñecemos como Suminagashi, en Japón – ebru, en Turquía – marmolado – xaspeado o sinxelamente papeis tinxidos ou pintados por flotación, en Occidente..

 

Enlaces interesantes:

Ilustración botánica en la historia: ciencia y arte

Cómo realizar un Dibujo Botánico Científico: Ludwigia grandiflora

 

TÉCNICAS HÚMIDAS

LAPIS DE CORES E ACUARELABLES

Coñecidos comunmente como lapiceiros coloreados, estes están formados por un centro de cera có pigmento e outros aditivos . O trazo suave e uniforme é de gran resistencia. Caracterízanse pola súa limpeza e as súas posibilidades expresivas.

Proceso

1º. Abocetar os contornos das figuras.

2º. Comezar a aplicar a cor de forma plana, diferenciando as zonas de luz e de sombra.

3º. Superpoñer cores e aplicar máis pigmento do mesmo ton para matizar os volumes.

4º. Con pincel humedecido disolver os tons comezando polos tons máis claros, para controlar millor as mesturas.

 

OS ROTULADORES

Instrumento manual inventado polos xaponeses nos anos 60, leva un depósito cargado de tinta (solubles en alcol ou en auga), dotado dun feltro absorvente na punta. Con él podemos realizar trazos vigorosos de cor intensa e de distintos grosores. Permiten cubrir grandes superficies con tons homoxéneos e a superposición de trazos. Teñen o inconvinte de palidecer baixo a constante influencia da luz solar. Son apropiados para traballos de artes gráficas e publicitarias, bosquexos e cartelismo. Dependendo do aglutinante poden ser: Base volátil (alcohol): secan máis rápido, por exemplo «edding 600», Base acuosa: Por exemplo «Staedtler punta fina», ou Marcadores Mars

 

TINTA, PLUMILLA E PINCEL : A TINTA CHINA

A tinta china e orixinaria de China, aparece ao redor do 2500 a.C.. É unha técnica de base acuosa composta dun pigmento chamado negro de fume e un aglutinante (goma arábiga ou bórax). Utilízase para debuxos artístico e a delineación de debuxos técnicos.

Vantaxes: secado rápido, nos se emborrona, resistente á auga e á luz, non se desprende do soporte e pódese aplicar sobre unha gran variedade de papeis.

Utensilios de aplicación: plumas técnicas ou estilógrafos, plumillas caligráficas e pinceis

 

trébolTinta china. Natalia Veira

ACUARELA

Está composta por pigmento (mineral, animal ou vexetal) e un aglutinante (goma arábiga) Véndense secas (en pastillas) ou húmidas en (tubos) e nunha ampla gama de cores.

Aplícase mediante augadas por superposición, desde cores claras as máis escuras, respectando o branco do papel. Caracterízase pola súa versatilidade, creando obras de gran sutileza, transparencia, brillantez e delicadeza.

Pódese considerar que as primeiras acuarelas son os papiros do antigo Exipto, e os temperáns debuxos orientais a tinta son en realidade unha forma de acuarela monocroma. Na Europa medieval, empregábanse pigmentos solubles en auga aglutinados cun densificador derivado do ovo para os manuscritos miniados; da mesma maneira, os frescos medievais estaban pintados con pigmentos mesturados con auga espesados con pintura branca opaca. Posteriormente xurdiron outros tipos de pinturas opacas solubles en auga, moi próximos ás acuarelas, como o gouache, que se segue empregando na actualidade.

Ler máis: http://www.monografias.com/trabajos6/acua/acua.shtml#ixzz3qw817w9E

TÉCNICAS DE APLICACIÓN DA ACUARELA:

  1. Húmido sobre húmido
  2. Húmido sobre seco
  3. Semiseco sobre húmido

 

Turner  El temerario remolcado a dique seco El temerario remolcado a dique seco. Acuarela de William Turner

 

 

 

TÉCNICAS DO DEBUXO

 

TÉCNICAS EN SECO:

LAPIS DE GRAFITO

O lapis é unha barra de grafito encerrada nun cilindro ou prisma de madeira. A mina fabrícase cunha mestura de grafito e arxila (ou caolín). A súa dureza depende da cantidade de arxila empregada, a máis arxila máis dureza. Para identificar o grao de dureza clasifícanse en:

Serie B (lapis brandos, utilízanse en debuxo artístico)

Serie H (lapis duros, utilízanse para debuxo técnico) acompañanse dunha numeración: a maior número, máis duro

Serie intermedia ou HB (empregados en esbozos e escritura).

 

illá Rapinretrato con lapiceiro por Illá Rapin

 

AS CRETAS  (pasteis, sanguina, sepia)

As cretas consisten en pigmento en po con arxila aglutinados con goma de tragacanto ou metilcelulosa. Son similares ao pasteis pero lixeiramente máis duras e graxas, pódense mesturar co carboncillo ou o lapis a carbón.

De consistencia máis dura que o carboncillo,  fabrícanse en cores branco, negro, as cores da sanguina e da sepia. Son moi luminosas e permanentes, difíciles de borrar. Aínda que se difuminan relativamente ben.

Pódeselles aplicar como no caso do carboncillo un fixativo para que o pigmento quede máis adherido á superficie.

Podes atopalas en barras cadradas ou en lapis con carcasa de madeira.

 

OS PASTEIS

É unha técnica pictórica seca dunha calidade excelente. Trátase de barritas compostas de pigmento e un pouco de goma de tragacanto como aglutinante. O pastel ten un aspecto aterciopelado sobre o papel, vivo, atractivo, pero ademais, é unha técnica moi agradecida, ideal para practicar coa cor, posto que ao ser unha técnica seca non se necesitan disolventes nin pinceis.

 

Cantante con guante 1878 Edgar degas

Cantante con  guante. Edgar Degas

 

Sanguina

A sanguina é unha variante do pastel, é dicir pigmentos secos en po. Fabrícase a base de óxido de ferro. Os matices van desde o escarlata ao carmesí, do vermello ao castiñeiro ou vermello moi escuro. Está mesturado con caolín, que é un tipo de arxila de altísima finura e calidade coa que se fabrica a porcelana.

 

dibujo de sibila por Miguel angelDebuxo de sibila. Miguel Ángel Buonaroti

 

 

 

Sepia

É outra variante do pastel que se fai con  caolín coloreado. Chámase así por que a súa cor antigamente obtíñase da tinta da sepia ou xibia, un cefalópodo parecido á lura. Actualmente esta cor sintetízase, é marrón ou terracota escuro.  É moi resistente á luz e fabrícanse en tons claros e escuros.

Ten a particularidade de que combinada co branco e o negro conséguense debuxos aparentemente a todo cor, ideal para retratos e especialmente espidos polos seus tons delicados. No argot profesional a esta técnica coñécella como debuxo «a tres colorees?.